ΙΛΙΑΔΟΣ  -  ΡΑΨΩΔΙΑ  Λ΄

(στίχοι  : 273-425)

[Μετάφραση : ΙΑΚΩΒΟΥ  ΠΟΛΥΛΑ]

 

Πηδώντας εις την άμαξαν στον κυβερνήτην είπε

να στρέψει προς τα πλοία τους, ότ’ η καρδιά του επιάσθη.

Κι εφώναξε των Δαναών: «Ω φίλοι πολεμάρχοι,

ω των Αργείων αρχηγοί, σεις τώρ’ ακολουθείτε

δια τα γοργά καράβια μας τον ιερόν αγώνα

διότι εμέ δεν άφησεν ο πάνσοφος Κρονίδης

να πολεμήσ’ ολήμερα τους αποτόλμους Τρώας.».

ἐς δίφρον δ᾽ ἀνόρουσε, καὶ ἡνιόχῳ ἐπέτελλε

νηυσὶν ἔπι γλαφυρῇσιν ἐλαυνέμεν· ἤχθετο γὰρ κῆρ.

ἤϋσεν δὲ διαπρύσιον Δαναοῖσι γεγωνώς·            275

ὦ φίλοι Ἀργείων ἡγήτορες ἠδὲ μέδοντες

ὑμεῖς μὲν νῦν νηυσὶν ἀμύνετε ποντοπόροισι

φύλοπιν ἀργαλέην, ἐπεὶ οὐκ ἐμὲ μητίετα Ζεὺς

εἴασε Τρώεσσι πανημέριον πολεμίζειν.

 

 

Είπε και αυτός εράβδισε τους ίππους προς τα πλοία,

και αυτοί πετάξαν πρόθυμοι. Τα στήθη τους αφρίζαν

και ο κονιορτός τους έραινεν ενώ τον βασιλέα

μακράν της μάχης έφερναν σκληρά βασανισμένον.

Και ο Έκτωρ άμα ενόησε που αποχωρούσ’ ο Ατρείδης,

των Τρώων μεγαλόφωνα και των Λυκίων είπε:

 

«Τρώες, Λύκιοι, Δάρδανοι και σεις κονταρομάχοι,

άνδρες φανείτε, μ’ όλην σας την δύναμιν, ω φίλοι.

 

ὣς ἔφαθ᾽, ἡνίοχος δ᾽ ἵμασεν καλλίτριχας ἵππους    

νῆας ἔπι γλαφυράς· τὼ δ᾽ οὐκ ἀέκοντε πετέσθην·

ἄφρεον δὲ στήθεα, ῥαίνοντο δὲ νέρθε κονίῃ

τειρόμενον βασιλῆα μάχης ἀπάνευθε φέροντες.

Ἕκτωρ δ᾽ ὡς ἐνόησ᾽ Ἀγαμέμνονα νόσφι κιόντα

Τρωσί τε καὶ Λυκίοισιν ἐκέκλετο μακρὸν ἀΰσας· 285

Τρῶες καὶ Λύκιοι καὶ Δάρδανοι ἀγχιμαχηταὶ

ἀνέρες ἔστε φίλοι, μνήσασθε δὲ θούριδος ἀλκῆς.

 

 

Τους άφησ’ ο καλύτερος κι εμένα θα δοξάσει

ο Ζεύς. Αλλά κινήσετε τους ίππους σας επάνω

των ανδρειωμένων Δαναών πολύ να δοξασθείτε.».

 

Είπε και εις όλους άναψε το θάρρος της ανδρείας.

οἴχετ᾽ ἀνὴρ ὤριστος, ἐμοὶ δὲ μέγ᾽ εὖχος ἔδωκε

Ζεὺς Κρονίδης· ἀλλ᾽ ἰθὺς ἐλαύνετε μώνυχας ἵππους

ἰφθίμων Δαναῶν, ἵν᾽ ὑπέρτερον εὖχος ἄρησθε.  290

ὣς εἰπὼν ὄτρυνε μένος καὶ θυμὸν ἑκάστου.

 

 

Και ως κυνηγός λευκόδοντα σκυλιά κινεί να πιάσουν

αγριόχοιρον ή λέοντα, παρόμοια τον γενναίον

λαόν των Τρώων έσπρωχνεν ενάντια στους Αργείους

ο μέγας Έκτωρ, και όμοιαζε τον ανδρειωμένον Άρην.

Εις τους προμάχους μ’έπαρσν αυτός επροχωρούσε

και μες στην μάχην έπεσεν, ως πέφτει η ανεμοζάλη

και τα γαλάζια κύματα σηκώνει της θαλάσση.

ὡς δ᾽ ὅτε πού τις θηρητὴρ κύνας ἀργιόδοντας

σεύῃ ἐπ᾽ ἀγροτέρῳ συῒ καπρίῳ ἠὲ λέοντι,

ὣς ἐπ᾽ Ἀχαιοῖσιν σεῦε Τρῶας μεγαθύμους

Ἕκτωρ Πριαμίδης βροτολοιγῷ ἶσος Ἄρηϊ.        295

αὐτὸς δ᾽ ἐν πρώτοισι μέγα φρονέων ἐβεβήκει,

ἐν δ᾽ ἔπεσ᾽ ὑσμίνῃ ὑπεραέϊ ἶσος ἀέλλῃ,

ἥ τε καθαλλομένη ἰοειδέα πόντον ὀρίνει.

 

 

Αυτού ποιον πρώτον φόνευσε, ποιον ύστερον ο Έκτωρ,

που τότε ο Ζευς εδόξαζε; Και τον Ασαίον πρώτον,

κατόπιν τους πολεμιστάς Αυτόνοον, Οπίτην,

Οφέλτιον, Ώρον, Αίσυμνον, Δόλοπα τον Κλυτίδην,

Αγέλαον και Ιππόνοον ακλόνητον στην μάχην.

και αφού τούτους εφόνευσε τους αρχηγούς, εχύθη

στο πλήθος. Και ως ο Ζεφυρος με στρόβιλον και κτύπον

σκορπά τα νέφη όπ’ έφερεν ορμή σφοδρή του Νότου,

κυλούν τρανά τα κύματα πυκνά και αφρός πετιέται

ψηλά του ανέμου απ’ την ροπήν, που εδώ κι εκεί μανίζει.

ἔνθα τίνα πρῶτον, τίνα δ᾽ ὕστατον ἐξενάριξεν

Ἕκτωρ Πριαμίδης, ὅτε οἱ Ζεὺς κῦδος ἔδωκεν;   300

Ἀσαῖον μὲν πρῶτα καὶ Αὐτόνοον καὶ Ὀπίτην

καὶ Δόλοπα Κλυτίδην καὶ Ὀφέλτιον ἠδ᾽ Ἀγέλαον

Αἴσυμνόν τ᾽ Ὦρόν τε καὶ Ἱππόνοον μενεχάρμην.

τοὺς ἄρ᾽ ὅ γ᾽ ἡγεμόνας Δαναῶν ἕλεν, αὐτὰρ ἔπειτα

πληθύν, ὡς ὁπότε νέφεα Ζέφυρος στυφελίξῃ      305

ἀργεστᾶο Νότοιο βαθείῃ λαίλαπι τύπτων·

πολλὸν δὲ τρόφι κῦμα κυλίνδεται, ὑψόσε δ᾽ ἄχνη

σκίδναται ἐξ ἀνέμοιο πολυπλάγκτοιο ἰωῆς·

 

 

Ομοίως πέφταν κεφαλές πολλές απ’ την ροπήν του.

 

Κακό τότε θα έβρισκε μεγάλο τους Αργείους

και θα’φευγαν στα πλοία τους, εάν του Διομήδη

δεν φώναζεν ο Οδυσσεύς: «Τι επάθαμε, ω Τυδείδη,

και τόσον η πολεμική μας έλειψεν ανδρεία;

Ω φίλε, στήσου εδώ σιμά. Και όνειδος θα’ναι μέγα

αν πάρει τα καράβια μας ο λοφοσείστης Έκτωρ.».

ὣς ἄρα πυκνὰ καρήαθ᾽ ὑφ᾽ Ἕκτορι δάμνατο λαῶν.

ἔνθά κε λοιγὸς ἔην καὶ ἀμήχανα ἔργα γένοντο,  310

καί νύ κεν ἐν νήεσσι πέσον φεύγοντες Ἀχαιοί,

εἰ μὴ Τυδεΐδῃ Διομήδεϊ κέκλετ᾽ Ὀδυσσεύς·

Τυδεΐδη τί παθόντε λελάσμεθα θούριδος ἀλκῆς;

ἀλλ᾽ ἄγε δεῦρο πέπον, παρ᾽ ἔμ᾽ ἵσταο· δὴ γὰρ ἔλεγχος

ἔσσεται εἴ κεν νῆας ἕλῃ κορυθαίολος Ἕκτωρ.

 

 

Και προς αυτόν απάντησεν ο δυνατός Τυδείδης:

 

«Εγώ θα μείνω ακλόνητος στην μάχην. Αλλά ολίγο

καλό θα ιδούμεν, ότι ο Ζεύς ο νεφελοσυνάκτης

στους Τρώας νίκην βούλεται και όχι σ’ εμάς να δώση.».

 

Είπε και από την άμαξαν με λόγχην τον Θυμβραίον

στην γην εβρόντησε νεκρόν, και ο θείος Οδυσσέας

φονεύει τον Μολίονα λαμπρόν ηνίοχόν του.

 

τὸν δ᾽ ἀπαμειβόμενος προσέφη κρατερὸς Διομήδης·

ἤτοι ἐγὼ μενέω καὶ τλήσομαι· ἀλλὰ μίνυνθα

ἡμέων ἔσσεται ἦδος, ἐπεὶ νεφεληγερέτα Ζεὺς

Τρωσὶν δὴ βόλεται δοῦναι κράτος ἠέ περ ἡμῖν.

ἦ καὶ Θυμβραῖον μὲν ἀφ᾽ ἵππων ὦσε χαμᾶζε    320

δουρὶ βαλὼν κατὰ μαζὸν ἀριστερόν· αὐτὰρ Ὀδυσσεὺς

ἀντίθεον θεράποντα Μολίονα τοῖο ἄνακτος.

 

 

Και αφού νεκρούς τους άφησαν, τρικύμισαν το πλήθος,

ωσάν δυο χοίροι ατρόμητοι που πέφτουν μανιωμένοι

επάνω εις σκύλους κυνηγούς. Όμοια και αυτοί στραφήκαν

και τον εχθρόν αφάνιζαν, και αναπνοήν εδώσαν

των Αχαιών που έφευγαν τον Έκτορα τον θείον.

Έπιασαν εις μιαν άμαξαν έξοχ’ αγόρια δύο

του Περκωσίου Μέροπος, που εξαίσιος ήταν μάντις,

και αυτός ποσώς δεν άφηνε τα τέκνα του να υπάγουν

στον ανδροφθόρον πόλεμον. Αλλά δεν υπακούσαν

ότι τους έφερναν αυτού μαύρες θανάτου μοίρες.

 

τοὺς μὲν ἔπειτ᾽ εἴασαν, ἐπεὶ πολέμου ἀπέπαυσαν·

τὼ δ᾽ ἀν᾽ ὅμιλον ἰόντε κυδοίμεον, ὡς ὅτε κάπρω

ἐν κυσὶ θηρευτῇσι μέγα φρονέοντε πέσητον·        325

ὣς ὄλεκον Τρῶας πάλιν ὀρμένω· αὐτὰρ Ἀχαιοὶ

ἀσπασίως φεύγοντες ἀνέπνεον Ἕκτορα δῖον.

ἔνθ᾽ ἑλέτην δίφρόν τε καὶ ἀνέρε δήμου ἀρίστω

υἷε δύω Μέροπος Περκωσίου, ὃς περὶ πάντων

ᾔδεε μαντοσύνας, οὐδὲ οὓς παῖδας ἔασκε           330

στείχειν ἐς πόλεμον φθισήνορα· τὼ δέ οἱ οὔ τι

πειθέσθην· κῆρες γὰρ ἄγον μέλανος θανάτοιο.

 

 

Εκείνους τότ’ εφόνευσεν ο δοξαστός Τυδείδης

κι επήρε τα λαμπρ’ άρματα. Και από του Οδυσσέως

την λόγχην ο Ιππόδαμος και ο Υπείροχος επέσαν.

Κι εζυγοστάτησεν ο Ζευς ίσην σ’ αυτούς την μάχην

και από την Ίδην έβλεπε. Και οι φόνοι ακολουθούσαν.

Τον Παιονίδην ήρωα ελόγχισε ο Τυδείδης

στον γόφον, τον Αγάστροφον, που τόσο απομωράνθη

ώστε τους ίππους δεν είχε σιμά του να προσφύγει.

 

τοὺς μὲν Τυδεΐδης δουρικλειτὸς Διομήδης

θυμοῦ καὶ ψυχῆς κεκαδὼν κλυτὰ τεύχε᾽ ἀπηύρα·

Ἱππόδαμον δ᾽ Ὀδυσεὺς καὶ Ὑπείροχον ἐξενάριξεν.

ἔνθά σφιν κατὰ ἶσα μάχην ἐτάνυσσε Κρονίων

ἐξ Ἴδης καθορῶν· τοὶ δ᾽ ἀλλήλους ἐνάριζον.

ἤτοι Τυδέος υἱὸς Ἀγάστροφον οὔτασε δουρὶ

Παιονίδην ἥρωα κατ᾽ ἰσχίον· οὐ δέ οἱ ἵπποι

ἐγγὺς ἔσαν προφυγεῖν, ἀάσατο δὲ μέγα θυμῷ.   340

 

 

Μακράν του είχε ο ακόλουθος, και αυτός επρομαχούσε

πεζός, ωσότου έχασε την ποθητήν ζωήν του.

Άμα τους είδε, με κραυγήν επάνω τους εχύθη

ο Έκτωρ  και κατόπι του οι φάλαγγες των Τρώων.

Και άμα τον είδ’επάγωσεν  ο δυνατός Διομήδης,

και του Οδυσσέως έλεγε που ευρίσκετο σιμά του:

«Κακό μεγάλο ροβολά σ’ εμάς ο μέγας Έκτωρ.

Αλλ’ ας μείνωμε ακλόνητοι μαζί ν’ αντισταθούμε.».

τοὺς μὲν γὰρ θεράπων ἀπάνευθ᾽ ἔχεν, αὐτὰρ ὃ πεζὸς

θῦνε διὰ προμάχων, εἷος φίλον ὤλεσε θυμόν.

Ἕκτωρ δ᾽ ὀξὺ νόησε κατὰ στίχας, ὦρτο δ᾽ ἐπ᾽ αὐτοὺς

κεκλήγων· ἅμα δὲ Τρώων εἵποντο φάλαγγες.

τὸν δὲ ἰδὼν ῥίγησε βοὴν ἀγαθὸς Διομήδης,       345

αἶψα δ᾽ Ὀδυσσῆα προσεφώνεεν ἐγγὺς ἐόντα·

νῶϊν δὴ τόδε πῆμα κυλίνδεται ὄβριμος Ἕκτωρ·

ἀλλ᾽ ἄγε δὴ στέωμεν καὶ ἀλεξώμεσθα μένοντες.

 

 

Είπε και το  μακρόσκιον του ετίναξε κοντάρι,

και ως ήθελε του επέτυχε την κεφαλήν στην άκρην

της κόρυθος. Αλλ’ ο χαλκός απ’ τον χαλκόν εδιώχθη.

Τ’ ωραίον δέρμα εφύλαξεν η περικεφαλαία

η κωνική με δίπλες τρεις, δώρον λαμπρόν του Φοίβου.

Πού μακράν εσύρθηκεν ο Έκτωρ μες στο πλήθος,

γονατιστός εστάθηκε κι εστήριξε το χέρι

στην γην και σκότος σκέπασε βαθύ τους οφθαλμούς του.

 

ἦ ῥα, καὶ ἀμπεπαλὼν προΐει δολιχόσκιον ἔγχος

καὶ βάλεν, οὐδ᾽ ἀφάμαρτε τιτυσκόμενος κεφαλῆφιν,

ἄκρην κὰκ κόρυθα· πλάγχθη δ᾽ ἀπὸ χαλκόφι χαλκός,

οὐδ᾽ ἵκετο χρόα καλόν· ἐρύκακε γὰρ τρυφάλεια

τρίπτυχος αὐλῶπις, τήν οἱ πόρε Φοῖβος Ἀπόλλων.

Ἕκτωρ δ᾽ ὦκ᾽ ἀπέλεθρον ἀνέδραμε, μίκτο δ᾽ ὁμίλῳ,

στῆ δὲ γνὺξ ἐριπὼν καὶ ἐρείσατο χειρὶ παχείῃ  355

γαίης· ἀμφὶ δὲ ὄσσε κελαινὴ νὺξ ἐκάλυψεν.

 

 

Κι ώσπου ο Τυδείδης έτρεχε μακράν μες στους προμάχους

κατόπιν εις την λόγχην του στο μέρος όπου εμπήχθη

ο Έκτωρ εξανάσανε, στ’ αμάξι πάλι ανέβη

και μες στο πλήθος ξέφυγε την μοίραν του θανάτου

και ορμώντας με την λόγχην του του φώναξε ο Τυδείδης

 

ὄφρα δὲ Τυδεΐδης μετὰ δούρατος ᾤχετ᾽ ἐρωὴν

τῆλε διὰ προμάχων, ὅθι οἱ καταείσατο γαίης

τόφρ᾽ Ἕκτωρ ἔμπνυτο, καὶ ἂψ ἐς δίφρον ὀρούσας

ἐξέλασ᾽ ἐς πληθύν, καὶ ἀλεύατο κῆρα μέλαιναν.

δουρὶ δ᾽ ἐπαΐσσων προσέφη κρατερὸς Διομήδης·

 

 

«Και πάλιν, σκύλ’, εξέφυγες τον θάνατον. Τον είδες

κοντά σου. Πάλιν σ’ έσωσεν ο Φοίβος, και σ’ εκείνον

ευχήσου, οπόταν προχωρείς κει που κροτούν τ’ ακόντια.

Θα σ’ απαντήσω κι ύστερα και θα σε τελειώσω

αν κάποιος είναι των θεών κι εμέ να βοηθήση.

Δια τώρα πάλιν θα χυθώ στους άλλους, όποιον έβρω.».

Είπε κι εβάλθη τον λαμπρόν να γδύση Παιονίδην.

 

ἐξ αὖ νῦν ἔφυγες θάνατον κύον· ἦ τέ τοι ἄγχι

ἦλθε κακόν· νῦν αὖτέ σ᾽ ἐρύσατο Φοῖβος Ἀπόλλων

ᾧ μέλλεις εὔχεσθαι ἰὼν ἐς δοῦπον ἀκόντων.

ἦ θήν σ᾽ ἐξανύω γε καὶ ὕστερον ἀντιβολήσας,   365

εἴ πού τις καὶ ἔμοιγε θεῶν ἐπιτάρροθός ἐστι.

νῦν αὖ τοὺς ἄλλους ἐπιείσομαι, ὅν κε κιχείω.

ἦ, καὶ Παιονίδην δουρὶ κλυτὸν ἐξενάριζεν.

 

 

Και ο Πάρις τότε, ο σύγκλινος της εύμορφης Ελένης,

εις τον Τυδείδην τέντωνε το τόξο, στηριγμένος,

από στήλην του μνήματος, που’χε ο λαός σηκώσει

του αρχαίου δημογέροντος του Ίλου Δαρδανίδου.

Και απ’ τον λαμπρόν Αγάστροφον ως σήκωνε ο Τυδείδης

τον θώρακα, την φωτεινήν ασπίδα και το κράνος,

ο Αλέξανδρος του τόξου του το κέρατο ετραβούσε,

και όχι χαμένα επέταξε το βέλος και τον πήρε

στο κτένι του δεξιού ποδός και αντίπερα το βέλος

στην γην εμπήχθη. Επήδησεν απ’ το καρτέρι ο Πάρις,

γελώντας και καυχώμενος «λαβώθηκες» του είπε.

 

αὐτὰρ Ἀλέξανδρος Ἑλένης πόσις ἠϋκόμοιο

Τυδεΐδῃ ἔπι τόξα τιταίνετο ποιμένι λαῶν,         370

στήλῃ κεκλιμένος ἀνδροκμήτῳ ἐπὶ τύμβῳ

Ἴλου Δαρδανίδαο, παλαιοῦ δημογέροντος.

ἤτοι ὃ μὲν θώρηκα Ἀγαστρόφου ἰφθίμοιο

αἴνυτ᾽ ἀπὸ στήθεσφι παναίολον ἀσπίδα τ᾽ ὤμων

καὶ κόρυθα βριαρήν· ὃ δὲ τόξου πῆχυν ἄνελκε   375

καὶ βάλεν, οὐδ᾽ ἄρα μιν ἅλιον βέλος ἔκφυγε χειρός,

ταρσὸν δεξιτεροῖο ποδός· διὰ δ᾽ ἀμπερὲς ἰὸς

ἐν γαίῃ κατέπηκτο· ὃ δὲ μάλα ἡδὺ γελάσσας

ἐκ λόχου ἀμπήδησε καὶ εὐχόμενος ἔπος ηὔδα·

 

 

«Χαμένα δεν ετόξευσα. Να σ’ είχα στο λαγγόνι

μέσα επιτύχει, να’πεφτες αυτού νεκρός εμπρός μου

και τότε από την συμφοράν θ’ ανάσαιναν οι Τρώες

που τρέμουν σε ως τον λέοντα τα ερίφια που βελάζουν.».

 

Και ο Διομήδης άφοβα του εφώναξεν: «Αχρείε

άνδρα στο τόξον ένδοξε, δειλέ παρθενοσκόπε,

εάν μ’ εμέ δοκιμασθείς εσύ να πολεμήσεις,

θα ιδείς πόσο το τόξο σου αξίζει και τα βέλη.

 

 

βέβληαι οὐδ᾽ ἅλιον βέλος ἔκφυγεν· ὡς ὄφελόν τοι   

νείατον ἐς κενεῶνα βαλὼν ἐκ θυμὸν ἑλέσθαι.

οὕτω κεν καὶ Τρῶες ἀνέπνευσαν κακότητος,

οἵ τέ σε πεφρίκασι λέονθ᾽ ὡς μηκάδες αἶγες.

τὸν δ᾽ οὐ ταρβήσας προσέφη κρατερὸς Διομήδης·

τοξότα λωβητὴρ κέρᾳ ἀγλαὲ παρθενοπῖπα     385

εἰ μὲν δὴ ἀντίβιον σὺν τεύχεσι πειρηθείης,

οὐκ ἄν τοι χραίσμῃσι βιὸς καὶ ταρφέες ἰοί·

 

 

Και τώρα ότι μου χάραξες το πόδι το’χεις δόξα.

Λογιάζω πως μ’ εκτύπησε γυναίκα ή και παιδάκι.

Άστοχον είναι ανδρός δειλού, μηδαμινού το βέλος.

Αλλ’ απ’ το χέρι μου πικρό πολύ φεύγει το βέλος

και θανατώνει άνθρωπον και αν ξώδερμα τον πάρη.

Η χήρα του με τα ορφανά τα μάγουλά της δέρνει,

και αυτόν που σέπεται νεκρός στο αιματωμένο χώμα

γυναίκες δεν μοιρολογούν, αλλ’ όρνια τριγυρίζουν.

νῦν δέ μ᾽ ἐπιγράψας ταρσὸν ποδὸς εὔχεαι αὔτως.

οὐκ ἀλέγω, ὡς εἴ με γυνὴ βάλοι ἢ πάϊς ἄφρων·

κωφὸν γὰρ βέλος ἀνδρὸς ἀνάλκιδος οὐτιδανοῖο.

ἦ τ᾽ ἄλλως ὑπ᾽ ἐμεῖο, καὶ εἴ κ᾽ ὀλίγον περ ἐπαύρῃ,

ὀξὺ βέλος πέλεται, καὶ ἀκήριον αἶψα τίθησι.

τοῦ δὲ γυναικὸς μέν τ᾽ ἀμφίδρυφοί εἰσι παρειαί,

παῖδες δ᾽ ὀρφανικοί· ὃ δέ θ᾽ αἵματι γαῖαν ἐρεύθων

πύθεται, οἰωνοὶ δὲ περὶ πλέες ἠὲ γυναῖκες.

 

 

Είπε, κι εμπρός του εστήθηκεν ο θείος Οδυσσέας

και οπίσω αυτός καθήμενος τραβούσε από το πόδι

το πικρό βέλος και δριμύς τον έσφαζεν ο πόνος.

Και όρμησ’ ευθύς στην άμαξαν κι είπε στον κυβερνήτην

να στρέψει προς τα πλοία τους ότ’ η καρδιά του επιάσθη.

Έμεινε μόνος ο Οδυσσεύς, ουδέ σιμά του εστάθη

κανένας απ’ τους Αχαιούς. Όλους επήρε ο φόβος.

Κι έλεγε με παράπονον στην ανδρικήν ψυχήν του:

ὣς φάτο, τοῦ δ᾽ Ὀδυσεὺς δουρικλυτὸς ἐγγύθεν ἐλθὼν

ἔστη πρόσθ᾽· ὃ δ᾽ ὄπισθε καθεζόμενος βέλος ὠκὺ

ἐκ ποδὸς ἕλκ᾽, ὀδύνη δὲ διὰ χροὸς ἦλθ᾽ ἀλεγεινή.

ἐς δίφρον δ᾽ ἀνόρουσε, καὶ ἡνιόχῳ ἐπέτελλε

νηυσὶν ἔπι γλαφυρῇσιν ἐλαυνέμεν· ἤχθετο γὰρ κῆρ.

οἰώθη δ᾽ Ὀδυσεὺς δουρὶ κλυτός, οὐδέ τις αὐτῷ

Ἀργείων παρέμεινεν, ἐπεὶ φόβος ἔλλαβε πάντας·

ὀχθήσας δ᾽ ἄρα εἶπε πρὸς ὃν μεγαλήτορα θυμόν·

 

 

«Αχ! τι θα γίνω; Είναι φρικτόν το πλήθος από φόβον

να φύγω, αλλά χειρότερον εάν με πιάσουν μόνον,

αφού τους άλλους Δαναούς εσκόρπισε ο Κρονίδης.

Πλην τούτα να διαλογισθή τι θέλησε η ψυχή μου;

Καλώς γνωρίζ’ ότ’ οι δειλοί τον πόλεμον αφήνουν,

αλλ’ όποιος είναι ανδράγαθος, ακλόνητος θα μείνη

τον θάνατον εις τον εχθρόν να δώσ’ ή να τον λάβη.».

 

ὤ μοι ἐγὼ τί πάθω; μέγα μὲν κακὸν αἴ κε φέβωμαι

πληθὺν ταρβήσας· τὸ δὲ ῥίγιον αἴ κεν ἁλώω   405

μοῦνος· τοὺς δ᾽ ἄλλους Δαναοὺς ἐφόβησε Κρονίων.

ἀλλὰ τί ἤ μοι ταῦτα φίλος διελέξατο θυμός;

οἶδα γὰρ ὅττι κακοὶ μὲν ἀποίχονται πολέμοιο,

ὃς δέ κ᾽ ἀριστεύῃσι μάχῃ ἔνι τὸν δὲ μάλα χρεὼ

ἑστάμεναι κρατερῶς, ἤ τ᾽ ἔβλητ᾽ ἤ τ᾽ ἔβαλ᾽ ἄλλον.

 

 

Τούτα ενώ κείνος έλεγε στα βάθη της ψυχής του,

των ασπιστών του έπεσαν λόχοι πολλοί των Τρώων,

τον έζωσαν, αλλά κακό στα σπλάχνα τους εκλείσαν.

Και ως όταν αγριόχοιρον με σκύλους άνδρες νέοι

κυκλώνουν και πετιέται αυτός απ’ την καρδιά του λόγγου

το λευκό δόντι στα κυρτά σαγόνια του τροχίζει,

εκείνοι ορμούν επάνω του να τον δεχθούν, αν κι είναι

τρομακτικός και του κροτούν τα δόντι’ από την λύσσαν.

 

εἷος ὃ ταῦθ᾽ ὥρμαινε κατὰ φρένα καὶ κατὰ θυμόν,

τόφρα δ᾽ ἐπὶ Τρώων στίχες ἤλυθον ἀσπιστάων,

ἔλσαν δ᾽ ἐν μέσσοισι, μετὰ σφίσι πῆμα τιθέντες.

ὡς δ᾽ ὅτε κάπριον ἀμφὶ κύνες θαλεροί τ᾽ αἰζηοὶ

σεύωνται, ὃ δέ τ᾽ εἶσι βαθείης ἐκ ξυλόχοιο         415

θήγων λευκὸν ὀδόντα μετὰ γναμπτῇσι γένυσσιν,

ἀμφὶ δέ τ᾽ ἀΐσσονται, ὑπαὶ δέ τε κόμπος ὀδόντων

γίγνεται, οἳ δὲ μένουσιν ἄφαρ δεινόν περ ἐόντα,

 

 

Ομοίως τον διίφιλον κυκλώναν Οδυσσέα

οι Τρώες και αυτός όρμησε με ακονισμένην λόγχην

και άνω του ώμου κτύπησε τον θείον Δηοπίτην,

τον Θώνα και τον Εύνομον εφόνευσε  κατόπι.

Κι ευθύς τον Χερσιδάμαντα που εχύνετο απ’ τ’ αμάξι

ελάβωσε στον ομφαλόν απ’ την ασπίδα κάτω.

Έπεσε αυτός κι εφούκτωσε την γην με την παλάμην.

 

ὥς ῥα τότ᾽ ἀμφ᾽ Ὀδυσῆα Διῒ φίλον ἐσσεύοντο

Τρῶες· ὃ δὲ πρῶτον μὲν ἀμύμονα Δηϊοπίτην    420

οὔτασεν ὦμον ὕπερθεν ἐπάλμενος ὀξέϊ δουρί,

αὐτὰρ ἔπειτα Θόωνα καὶ Ἔννομον ἐξενάριξε.

Χερσιδάμαντα δ᾽ ἔπειτα καθ᾽ ἵππων ἀΐξαντα

δουρὶ κατὰ πρότμησιν ὑπ᾽ ἀσπίδος ὀμφαλοέσσης

νύξεν· ὃ δ᾽ ἐν κονίῃσι πεσὼν ἕλε γαῖαν ἀγοστῷ. 425

 

 

 

ß                                                            à

G