20.
Η χρονολόγησις των γεγονότων του πολέμου των δέκα ετών
Η συνθήκη αυτή συνωμολογήθη κατά το τέλος τον χειμώνος και την αρχήν ακριβώς του έαρος, ευθύς μετά την εορτήν των αστικών Διονυσίων, δέκα ακριβώς έτη και ολίγας ημέρας μετά την πρώτην εις την Αττικήν εισβολήν και την έναρξιν του πολέμου τούτου. Προς υπολογισμόν του διαρρεύσαντος
χρονικού διαστήματος, πρέπει ν' αποβλέψη τις εις την φυσικήν διαίρεσιν του χρόνου, και να μη εμπιστευθή μάλλον εις τους καταλόγους των διαχειριζομένων αρχήν τίνα ή περιβεβλημένων άλλο τι δημόσιον αξίωμα, των οποίων τα ονόματα χρησιμοποιούνται εις τας διαφόρους πόλεις, προς προσδιορισμόν της χρονολογίας παρελθόντων γεγονότων. Διότι δια του τρόπου τούτου του υπολογισμού δεν προσδιορίζεται ακριβώς εάν γεγονός τι συνέβη εις την αρχήν ή το μέσον ή άλλο τι ωρισμένον χρονικόν σημείον της διαρκείας της αρχής, ή του αξιώματος των εν λόγο λειτουργών. Ενω, εάν αριθμή τις, ως εγώ εις την παρούσαν ιστορίαν, κατά θέρη και χειμώνας, υπολογίζων έκαστον θέρος και έκαστον χειμώνα ως ισοδυναμούντα προς ήμισυ έτος, θα εύρη ότι ο πρώτος ούτος πόλεμος διήρκεσε δέκα θέρη και δέκα χειμώνας.


21.
Δυσκολίαι περί την εφαρμογήν της συνθήκης
Επειδή ο κλήρος απεφάσισεν ότι οι Λακεδαιμόνιοι πρώτοι θ' απέδιδαν τας πόλεις ή θέσεις, τας οποίας κατείχον, απέλυσαν αμέσως τους κρατουμένους υπ' αυτών αιχμαλώτους, και πέμψαντιες πρέσβεις εις Χαλκιδικήν, τον Ισχαγόραν, τον Μηνάν και τον Φιλοχαρίδαν, παρήγγειλαν εις τον Κλεαρίδαν να παραδώση εις τους Αθηναίους την Αμφίπολιν, και εις τους άλλους συμμάχους να συμμορφωθούν με τας διατάξεις της συνθήκης, τας αφορώσας έκαστον εξ αυτών. Αλλ' ούτοι ηρνούντο να συμμορφωθούν, θεωρούντες τας διατάξεις ταύτας ασυμφόρους. Και ο Κλεαρίδας, χαριζόμενος εις τους Χαλκιδείς, δεν παρέδωκε την πόλιν, ισχυριζόμενος ότι δεν είχε την δύναμιν να το πράξη εναντίον της θελήσεως τιούτων. Συνοδευόμενος δε υπό απεσταλμένων των εν λόγω συμμάχων, ήλθεν ο ίδιος εσπευσμένως εις την Λακεδαίμονα, και δια ν' απολογηθή, εάν οι περί τον Ισχαγόραν τον κατηγόρουν επί απειθεία, και διότι ήθελε να εξακριβώση, εάν ήτο ακόμη δυνατή μεταβολή των σχετικών διατάξεων της συνθήκης. Αλλ' εύρων ότι οι Λακεδαιμόνιοι είχαν ήδη οριστικώς δεσμευθή, επέστρεψε και πάλιν εσπευσμένως, σταλείς υπό των Λακεδαιμονίων, με την εντολήν να παραδώση την Αμφίπολιν, ει δυνατόν, ειδεμή, ν' αποσύρη τουλάχιστον τας Πελοποννησιακάς δυνάμεις εξ αυτής.

22.
Συνθήκη συμμαχίας Αθηναίων και Λακεδαιμονίων
Οι πρέσβεις των άλλων συμμάχων έτυχε να ευρίσκονται ακόμη εις την Λακεδαίμονα, και οι Λακεδαιμόνιοι συνίστων την αποδοχήν της συνθήκης εις όσους εξ αυτών δεν είχαν εγκρίνει ακόμη την συνομολόγησίν της. Αλλ' ούτοι, με την αυτήν πρόφασιν, δια την οποίαν απέκρουσαν αυτήν εξ αρχής, εδήλωσαν ότι δεν θα την δεχθούν εάν δεν επιτύχουν δικαιοτέρους όρους. Βλέποντες δ' ότι δεν επείθοντο, οι Λακεδαιμόνιοι τους άφισαν ν' αναχωρήσουν, και προέβησαν αυτοί εις συνομολόγησιν συμμαχίας προς τους Αθηναίους. Διότι επείσθησαν ήδη, ότι οι Αργείοι, των οποίων αι διαθέσεις είχαν εκδηλωθή δια της αρνήσεώς των ν' ανανεώσουν την συνθήκην, της οποίας την ανανέωσιν είχαν ζητήσει οι αποσταλέντες προς τούτο πρέσβεις Αμπελίδας και Λίχας, μη έχοντες την υποστήριξιν των Αθηναίων, δεν θα ήσαν καθ' εαυτούς επικίνδυνοι, και ότι οι λοιποί Πελοποννήσιοι ήτο πιθανώτερον να μείνουν ήσυχοι, διότι τους απεκλείετο ήδη η μετά των Αθηναίων συμμαχία, προς την οποίαν, άλλως, προφανώς θα προσεχώρουν. Ως εκ τούτου, επειδή οι πρέσβεις των Αθηναίων ευρίσκοντο εις την Λακεδαίμονα, προήλθαν εις διαπραγματεύσεις προς αυτούς, συνεφώνησαν και συνομολόγησαν την επομένην συμμαχίαν, βεβαιωθείσαν δι' όρκου.

23. "Οι Αθηναίοι και οι Λακεδαιμόνιοι συνομολογούν συμμαχίαν πενήντα ετών υπό τους επομένους όρους:
(ί) <Εάν εχθρός τις εισβάλη εις το έδαφος των Λακεδαιμονίων και προξενή εις αυτούς ζημίας, οι Αθηναίοι οφείλουν να βοηθούν τους Λακεδαιμονίους με όλας των τας δυνάμεις και με τον αποτελεσματικώτερον δυνατόν τρόπον. Αλλ' εάν ο εχθρός, ερημώσας την χώραν, απέλθη, οι Λακεδαιμόνιοι και οι Αθηναίοι θα θεωρούν αυτόν ως κοινόν εχθρόν, θα διεξαγάγουν κατ' αυτού τον πόλεμον από κοινού, και μόνον από κοινού θα συνομολογήσουν μετ' αυτού ειρήνην. Αι υποχρεώσεις αύται θα εκτελεσθούν μετά δικαιοσύνης, προθυμίας και ευθύτητος.
(2) "Εαν εχθρός τις εισβάλη εις το έδαφος των Αθηναίων και προξενή εις αυτούς ζημίας, οι Λακεδαιμόνιοι, οφείλουν να βοηθούν τους Αθηναίους με όλας των τας δυνάμεις και με τον αποτελεσματικώτερον δυνατόν τρόπον. Αλλ' εάν ο εχθρός, ερημώσας την χώραν απέλθη, οι Λακεδαιμόνιοι και οι Αθηναίοι θα θεωρούν αυτόν ως κοινόν εχθρόν, θα διεξαγάγουν κατ' αυτού τον πόλεμον από κοινού, και μόνον από κοινού θα συνομολογήσουν μετ' αυτού ειρήνην. Αι υποχρεώσεις αύται θα εκτελεσθούν μετά δικαιοσύνης, προθυμίας και ευθύτητος.
(3) "Εάν οι Είλωτες επαναστατήσουν, οι Αθηναίοι θα βοηθήσουν τους Λακεδαιμονίους με όλας των τας δυνάμεις και δι' όλων των δυνατών μέσων.
(4) "Ο όρκος δια την παρούσαν συνθήκην θα δοθή δια των αντιπροσώπων των δύο μερών, οι οποίοι υπέγραψαν και την άλλην συνθήκην. Ο όρκος θ' ανανεώνεται κατ' έτος υπό αντιπροσώπων των Λακεδαιμονίων, μεταβαινόντων εις Αθήνας, κατά την εορτήν των Διονυσίων, και αντιπροσώπων των Αθηναίων, μεταβαινόντων εις Λακεδαίμονα, κατά την εορτήν των Υακυνθίων.
(5) "Η συνθήκη θ' αναγραφή εις δύο στήλας, εκ των οποίων η μία θα στηθή εις τον ναόν του Αμυκλαίου Απόλλωνος, εις την Λακεδαίμονα και η άλλη εις τον ναόν της Αθηνάς, επί της Ακροπόλεως των Αθηνών.
(6) "Εάν οι Λακειδαιμόνιοι και οι Αθηναίοι συμφωνήσουν να προσθέσουν εις την συμμαχίαν ταύτην ή ν' αφαιρέσουν απ' αυτής ό,τι δήποτε, επιτρέπεται να το κάμουν, χωρίς τούτο να θεωρηθή ασυμβίβαστον προς τον δοθέντα όρκον.

24. "Οι επόμενοι ωρκίσθησαν δια την συμμαχίαν ταύτην: Εκ μέρους μεν των Λακεδαιμονίων οι Πλειστοάναξ, Άγις, Πλειστόλας, Δαμάγητος, Χίονις, Μεταγένης, Άκανθος, Δάϊθος, Ισχαγόρας, Φιλοχαρίδας, Ζευξίδας, Άντππος, Αλκινάδας,, Τέλλις Εμπεδίας, Μήνας και Λάφιλος. Εκ μέρους δε των Αθηναίων οι Λάμπων, Ισθμιόνικος, Λάχης, Νικίας, Ευθύδημος, Προκλής, Πυθόδωρος, Άγνων, Μυρτίλος, Θρασυκλής, Θεαγένης, Αριστροκράτης, Ιώλκιος, Τιμοκράτης, Λέων, Λάμαχος και Δημοσθένης".

Τέλος του άνευ διακοπής δεκαετούς πολέμου
Η συμμαχία αυτή συνωμολογήθη ολίγον μετά την συνθήκην της ειρήνης, και συγχρόνως απέδωσαν οι Αθηναίοι προς τους Λακεδαιμονίους τους αιχμαλώτους της Σφακτηρίας. Το θέρος του ενδεκάτου έτους ήρχιζεν ήδη. Και ούτω συμπληρούται η συγγραφή της ιστορίας του πρώτου πολέμου, ο οποίος διεξήχθη κατά τα δέκα ταύτα έτη άνευ διακοπής.

 

[Προηγούμενο] [Συνέχεια βιβλίου]